Kalkulator Progu Rentowności
Ile musisz zarobić, żeby nie dokładać? Wpisz koszty stałe i dane typowego zlecenia.
Wpisz koszty stałe i dane typowego projektu.
Co to jest próg rentowności?
Próg rentowności (break even point, BEP) to poziom przychodów, przy którym firma nie zarabia ani nie traci. Każda złotówka powyżej tego progu to już zysk. Każda złotówka poniżej to strata.
Wzór podstawowy: BEP (zł) = Koszty stałe ÷ Wskaźnik marży pokrycia
Wskaźnik marży pokrycia: (Przychód − Koszty zmienne) ÷ Przychód
W praktyce dla firmy budowlanej: policz, ile zarabiasz na typowym projekcie po odjęciu kosztów zmiennych (materiały, podwykonawcy, transport). Podziel koszty stałe przez ten zysk. Wyjdzie, ile projektów miesięcznie musisz mieć, żeby wyjść na zero.
Koszty stałe i zmienne w firmie budowlanej
To kluczowy podział. Koszty stałe płacisz niezależnie od tego, czy masz zlecenia, czy nie. Zmienne rosną razem z robotą.
| Koszt stały | Miesięcznie (orientacyjnie) |
|---|---|
| Leasing samochodu / maszyny | 2 500–5 000 zł |
| Ubezpieczenia (OC, majątkowe) | 400–800 zł |
| Biuro lub magazyn | 0–2 000 zł |
| Księgowa / biuro rachunkowe | 300–600 zł |
| Telefony i internet | 300–500 zł |
| Wynagrodzenie własne (minimum) | 2 500–4 000 zł |
| Wynagrodzenia etatowe (ekipa) | 4 000–12 000 zł |
| Amortyzacja sprzętu | 500–1 500 zł |
| RAZEM (typowa ekipa 2–5 os.) | ~10 500–26 400 zł |
Koszty zmienne to materiały, podwykonawcy, paliwo na budowę, wynajem sprzętu do konkretnego zlecenia. Te rosną proporcjonalnie do liczby projektów.
Wzory krok po kroku
BEP wartościowy (ile przychodu potrzebujesz miesięcznie):
BEP (zł) = Koszty stałe ÷ (Zysk na projekt ÷ Cena projektu)
BEP ilościowy (ile projektów potrzebujesz miesięcznie):
BEP (szt) = Koszty stałe ÷ Zysk na projekt
Margines bezpieczeństwa, czyli o ile może spaść przychód, zanim zaczniesz tracić:
Margines = (Przychód aktualny − BEP) ÷ Przychód aktualny × 100
Powyżej 30% jesteś bezpieczny. Poniżej 20% jeden słaby miesiąc i będziesz dokładać.
Przykład: firma elewacyjna
Konkretne liczby zamiast teorii:
- Koszty stałe: 12 000 zł/mies (leasing + ekipa na etacie + ubezpieczenia + biuro rachunkowe)
- Średni projekt: elewacja 200 m², cena 52 000 zł, koszt 40 000 zł
- Zysk na projekt: 52 000 − 40 000 = 12 000 zł
- BEP = 12 000 ÷ 12 000 = 1 projekt miesięcznie (wychodzisz na zero)
| Projekty/mies | Przychód | Zysk po kosztach stałych |
|---|---|---|
| 1 | 52 000 zł | 0 zł (próg) |
| 1,5 | 78 000 zł | 6 000 zł |
| 2 | 104 000 zł | 12 000 zł |
| 3 | 156 000 zł | 24 000 zł |
Przy 2 projektach miesięcznie zostajesz z 12 000 zł. Tyle na reinwestycję, podatek i bufor na zimę.
Sezonowość: jak zmienia się BEP w ciągu roku
Od marca do połowy grudnia trwa sezon. Prawdziwa zima to połowa grudnia do końca lutego: wtedy roboty praktycznie nie ma albo jest mała (tynki wewnętrzne, prace wykończeniowe).
| Okres | Koszty stałe | Marża/projekt | Potrzebne projekty |
|---|---|---|---|
| Marzec–maj (rozruch) | 14 000 zł | 12 000 zł | 2 |
| Czerwiec–wrzesień (szczyt) | 18 000 zł | 12 000 zł | 2 |
| Październik – poł. grudnia | 12 000 zł | 12 000 zł | 1 |
| Zima (poł. XII – koniec II) | 7 000 zł | 7 000 zł (mała robota) | 1 |
Latem koszty rosną: większa ekipa, więcej sprzętu, czasem dodatkowe zlecenia wymagają podwykonawców. Zimą koszty można ciąć: mniej etatów, brak leasingu na dodatkowy sprzęt.
3 błędy przy liczeniu BEP
1. Nie wliczasz swojego wynagrodzenia do kosztów stałych
Jeśli pracujesz w firmie bez etatowego wynagrodzenia, to nie znaczy, że ta praca jest za darmo. Wpisz do kosztów stałych przynajmniej tyle, ile musisz co miesiąc wypłacić sobie na życie (w tabeli wyżej: wynagrodzenie własne). Inaczej BEP jest zaniżony i nie widzisz prawdziwego obrazu.
2. Liczysz jedną średnią przez cały rok
Maj to nie listopad. Latem masz inne koszty stałe, inną dostępność podwykonawców, inne ceny materiałów. Jedna "roczna średnia" BEP ukrywa ryzyko sezonowe. Licz osobno: sezon i poza sezonem.
3. Ignorujesz należności przeterminowane
Próg rentowności liczysz z faktur, a rachunki płacisz gotówką. Jeśli klient zalega z płatnością 30 000 zł, na papierze możesz być nad progiem, a na koncie mieć pusto. Pilnuj terminów płatności: 30 dni zamiast 60 to konkretna różnica w pieniądzach na koncie.
Jak obniżyć próg rentowności
1. Zmniejsz koszty stałe zimą. Renegocjuj leasing, ogranicz etaty, zawieś niepotrzebne subskrypcje. Każda złotówka kosztów stałych mniej to niższy zimowy BEP.
2. Podnieś ceny. Przy tych samych kosztach zmiennych cała podwyżka trafia do marży, więc marża na projekt rośnie procentowo dużo mocniej niż cena. Efekt dźwigni jest duży, sprawdź, jak to zmienia twój BEP.
3. Optymalizuj koszty zmienne. Kupuj materiały hurtowo, negocjuj z dostawcami, ograniczaj zmarnowany materiał. Każde 5% oszczędności na kosztach zmiennych to o kilka procent niższy BEP.
4. Skróć cykl płatności. Płatność 30 dni zamiast 60 poprawia płynność i zmniejsza ryzyko, że koszty stałe za miesiąc zapłacisz, zanim dostaniesz przychody. Zaliczka przed startem i płatność etapami jeszcze bardziej to ryzyko zmniejszają.
Pytania
Czy próg rentowności to to samo co break even point? expand_more
Tak, to identyczne pojęcia. Break even point (BEP) to anglojęzyczna nazwa progu rentowności. Punkt, w którym przychody pokrywają wszystkie koszty stałe i zmienne.
Jak często powinienem liczyć próg rentowności? expand_more
Minimum raz na kwartał. W firmie budowlanej warto liczyć osobno dla sezonu (marzec – połowa grudnia) i poza sezonem (połowa grudnia – koniec lutego). Masz inne koszty stałe i inne możliwości przychodowe.
Co zrobić, jeśli próg rentowności jest za wysoki? expand_more
Trzy opcje: (1) zredukuj koszty stałe, co możesz wyciąć lub renegocjować, (2) podnieś ceny, bo przy tych samych kosztach cała podwyżka trafia do marży, (3) zmień profil zleceń na takie z wyższą marżą.
Czy BEP uwzględnia podatki? expand_more
Podstawowy wzór BEP pokazuje próg przed opodatkowaniem. W samym progu zysku nie ma, więc nie ma też podatku dochodowego. Jeśli chcesz wiedzieć, ile sprzedać, żeby po podatku zostało Ci X zł, dolicz do kosztów stałych zysk przed podatkiem: X ÷ (1 − stawka Twojego podatku).
Mam kilka typów zleceń. Jak liczyć próg rentowności? expand_more
Oblicz średnią ważoną marżę na zlecenie. Przykład: 60% to elewacje (marża 12 000 zł), 40% to tynki wewnętrzne (marża 6 000 zł). Średnia: 0,6×12 000 + 0,4×6 000 = 9 600 zł/zlecenie. BEP przy kosztach stałych 15 000 zł = 1,6 zlecenia miesięcznie.
Dlaczego moja firma pokazuje zysk ale nie mam gotówki? expand_more
BEP i zysk to nie to samo co płynność finansowa. Możesz być powyżej progu rentowności, a mieć problemy z gotówką, jeśli klienci płacą z opóźnieniem. To problem płynności (pieniędzy na koncie), a nie progu rentowności.