Kalkulator Progu Rentowności

Co to jest próg rentowności?

Próg rentowności (break even point, BEP) to poziom przychodów, przy którym firma nie zarabia ani nie traci. Każda złotówka powyżej tego progu to już zysk. Każda złotówka poniżej — strata.

Wzór podstawowy: BEP (zł) = Koszty stałe ÷ Wskaźnik marży pokrycia

Wskaźnik marży pokrycia: (Przychód − Koszty zmienne) ÷ Przychód

W praktyce dla firmy budowlanej: policz ile zarabiasz na typowym projekcie po odjęciu kosztów zmiennych (materiały, podwykonawcy, transport). Podziel koszty stałe przez ten zysk. Wyjdzie ile projektów miesięcznie musisz mieć żeby wyjść na zero.

Koszty stałe vs zmienne w firmie budowlanej

To kluczowy podział. Koszty stałe płacisz niezależnie od tego czy masz zlecenia czy nie. Zmienne rosną razem z robotą.

Koszt stały	Miesięcznie (orientacyjnie)
Leasing samochodu / maszyny	2 500–5 000 zł
Ubezpieczenia (OC, majątkowe)	400–800 zł
Biuro lub magazyn	0–2 000 zł
Księgowa / biuro rachunkowe	300–600 zł
Telefony i internet	300–500 zł
Wynagrodzenie własne (minimum)	2 500–4 000 zł
Wynagrodzenia etatowe (ekipa)	4 000–12 000 zł
Amortyzacja sprzętu	500–1 500 zł
RAZEM (typowa ekipa 2–5 os.)	~10 500–26 400 zł

Koszty zmienne to materiały, podwykonawcy, paliwo na budowę, wynajem sprzętu do konkretnego zlecenia. Te rosną proporcjonalnie do liczby projektów.

Wzory — krok po kroku

BEP wartościowy (ile przychodu potrzebujesz miesięcznie):

BEP (zł) = Koszty stałe ÷ (Zysk na projekt ÷ Cena projektu)

BEP ilościowy (ile projektów potrzebujesz miesięcznie):

BEP (szt) = Koszty stałe ÷ Zysk na projekt

Margines bezpieczeństwa — ile możesz stracić przychodów zanim zaczniesz tracić:

Margines = (Przychód aktualny − BEP) ÷ Przychód aktualny × 100

Powyżej 30% — jesteś bezpieczny. Poniżej 20% — jedno słabe miesiące i będziesz dokładać.

Przykład — firma elewacyjna

Konkretne liczby zamiast teorii:

• Koszty stałe: 12 000 zł/mies (leasing + ekipa na etacie + ubezpieczenia + biuro rachunkowe)
• Średni projekt: elewacja 200 m², cena 52 000 zł, koszt 40 000 zł
• Zysk na projekt: 52 000 − 40 000 = 12 000 zł
• BEP = 12 000 ÷ 12 000 = 1 projekt miesięcznie (wychodzisz na zero)

Projekty/mies	Przychód	Zysk po kosztach stałych
1	52 000 zł	0 zł (próg)
1,5	78 000 zł	6 000 zł
2	104 000 zł	12 000 zł
3	156 000 zł	24 000 zł

Przy 2 projektach miesięcznie zostajesz z 12 000 zł. Tyle na reinwestycję, podatek i bufor na zimę.

Sezonowość — jak zmienia się BEP w ciągu roku

Marzec do grudnia to sezon. Prawdziwa zima to połowa grudnia do połowy lutego — wtedy roboty praktycznie nie ma lub jest mała (tynki wewnętrzne, prace wykończeniowe).

Okres	Koszty stałe	Marża/projekt	Potrzebne projekty
Marzec–maj (rozruch)	14 000 zł	12 000 zł	2
Czerwiec–wrzesień (szczyt)	18 000 zł	12 000 zł	2
Październik–grudzień	12 000 zł	12 000 zł	1
Zima (poł. XII – poł. II)	7 000 zł	7 000 zł (mała robota)	1

Latem koszty rosną — większa ekipa, więcej sprzętu, czasem dodatkowe zlecenia wymagają podwykonawców. Zimą koszty można ciąć: mniej etatów, brak leasingu na dodatkowy sprzęt.

3 błędy przy liczeniu BEP

1. Nie wliczasz swojego wynagrodzenia do kosztów stałych

Jeśli pracujesz w firmie bez etatowego wynagrodzenia, to nie znaczy że ta praca jest za darmo. Twój czas ma wartość — minimum 3 000–5 000 zł miesięcznie. Wlicz to do kosztów stałych, inaczej BEP jest zaniżony i nie widzisz prawdziwego obrazu.

2. Liczysz jedną średnią przez cały rok

Maj to nie listopad. Latem masz inne koszty stałe, inną dostępność podwykonawców, inne ceny materiałów. Jedna "roczna średnia" BEP ukrywa ryzyko sezonowe. Licz osobno: sezon i poza sezonem.

3. Ignorujesz należności przeterminowane

BEP to punkt kasowy, nie fakturowy. Jeśli klient zalega z płatnością 30 000 zł, twój faktyczny BEP za ten miesiąc jest wyższy. Firma może wyglądać rentownie na papierze i mieć kłopoty z gotówką. Pilnuj terminów płatności — 30 dni zamiast 60 to konkretna różnica w cash flow.

Jak obniżyć próg rentowności

1. Zmniejsz koszty stałe zimą. Renegocjuj leasing, ogranicz etaty, zawieś niepotrzebne subskrypcje. Zimowy BEP możesz zredukować o 30–40%.

2. Podnieś ceny. Wzrost ceny o 10% przy tych samych kosztach zmiennych daje często 30–40% wzrost marży na projekt. Efekt dźwigni jest duży — sprawdź jak to zmienia twój BEP.

3. Optymalizuj koszty zmienne. Kupuj materiały hurtowo, negocjuj z dostawcami, ograniczaj zmarnowany materiał. Każde 5% oszczędności na kosztach zmiennych to o kilka procent niższy BEP.

4. Skróć cykl płatności. Płatność 30 dni zamiast 60 poprawia cash flow i zmniejsza ryzyko że koszty stałe za miesiąc zapłacisz zanim dostaniesz przychody. Zaliczka 30% przed startem + płatność etapami to standard w dobrych firmach budowlanych.